Helen Parkhurst is de grondlegster van het daltononderwijs. In haar boek "Education on the Dalton Plan", beschrijft ze wat haar met het onderwijs voor ogen stond. Met name hoofdstuk II, "The Plan in Principle" is een aardig hoofdstuk. Het gaat over de basisprincipes van de daltonwerkwijze:
 

* Verantwoordelijkheid
* Zelfstandigheid
* Samenwerking

Verantwoordelijkheid

Delegeren van verantwoordelijkheid voor het leren naar de leerling toe betekent leerlingen verantwoordelijk stellen voor het eindproduct, maar ook voor de wijze waarop dat eindproduct tot stand is gekomen. De leerkracht volgt nauwlettend het totale proces.

In het regulier klassikaal onderwijs zijn leerlingen uitvoerders van datgene wat de leerkracht direct opdraagt. Er wordt een stuk leerstof uitgelegd, gevolgd door een opdracht.
In het Daltononderwijs valt, door het overdragen van een stukje verantwoordelijkheid, het accent minder op het uitvoeren van de opdracht maar meer op het zich eigen maken van de leerstof. Controle door de leerkracht is hierbij erg belangrijk.

Wij vinden het van belang dat onze leerlingen zich mede verantwoordelijk voelen; voor de sfeer, voor de omgang met elkaar en voor het materiaal. Verantwoordelijkheid komt vooral tot uiting in het werken met de weektaak. Leerlingen hebben een stuk vrijheid bij het werken aan deze taak.
De vrije keuze ligt in:

UP


Samenwerking

"Het tweede principe van het Dalton Laboratory Plan is samenwerking, of, zoals ik het liever noem, inwerking van groepen op elkaar. Dewey zegt er het volgende over in zijn boek "Democratie en Onderwijs": "Het doel democratisch onderwijs is niet alleen een individu tot een intelligente deelhebber te maken van de groep waarmee hij onmiddellijk te maken heeft, maar om verschillende groepen in zo'n voortdurende interactie te brengen dat geen enkel individu het zou kunnen wagen zich niets van anderen aan te trekken." "Echt sociaal leven is meer dan alleen contact; het is samenwerken en wederzijdse beïnvloeding (interactie)." "Door het Dalton Laboratory Plan worden de voorwaarden geschapen waarin de leerling  onwillekeurig functioneert als lid van een sociale groep. Hij wordt door zijn groep geaccepteerd of afgewezen naarmate zijn gedrag sociaal is of niet. Die wet werkt door in een school, net als in de wereld van de volwassenen."
 

UP


Zelfstandigheid

"Een kind onderneemt vrijwillig nooit iets dat het niet begrijpt. De keuze van zijn spel of zijn bezigheden worden bepaald door een heldere inschatting van zijn mogelijkheden om erin uit te blinken. Nadat de verantwoordelijkheid voor de keus genomen is, handelt zijn geest als een krachtige microscoop: hij overweegt elk aspect van het probleem dat hij moet beheersen om succes te bereiken. Als hij de vrijheid had zouden zijn hersenen op precies dezelfde wijze werken bij studieproblemen." "Bij het Dalton Laboratory Plan leggen we hem het probleem eerlijk voor en geven de norm aan waaraan hij moet voldoen. Daarna mag hij het probleem aanpakken in zijn eigen tempo en op de wijze waarvan hij denkt dat die voor hem geschikt is. De verantwoordelijkheid voor het resultaat ontwikkelt niet alleen zijn latente verstandelijke vermogens, maar ook zijn oordeel en karakter."
 

UP

 

De taak

"Maar opdat hij dit educatieve proces kan voltooien - opdat hij zover komt zichzelf te onderwijzen - moeten we hem de kans geven om de hele taak die hij krijgt te overzien. Om de wedstrijd te winnen moet hij eerst goed zicht op het eindpunt hebben. Het zou goed zijn om bij het begin van het schooljaar de leerling het gehele jaarprogramma voor te leggen. Het geeft hem zicht op het plan van zijn onderwijs. Daardoor is hij in staat zich een oordeel te vormen over de stappen die hij elke maand en elke week moet zetten zodat hij de hele weg kan afleggen, in plaats van blindelings vooruit te gaan zonder enig idee van de weg of het eindpunt. Hoe kan van een kind dat zo gehandicapt is verwacht worden dat hij belangstelling heeft voor de wedstrijd of zelfs het verlangen te winnen?"

UP

 

Omgaan met verschillen

"Als de ervaring een duidelijk verschil in intelligentie laat zien tussen leerlingen van dezelfde leeftijd en dezelfde klas, dan verdient het soms aanbeveling de taken te wijzigen om ze binnen bereik van, laten we zeggen, drie categorieën leerlingen te brengen. De minimumtaak vereist alleen de hoofdzaken van de basiskennis van een klas. De uitvoering behoort een niet te zware last te leggen op de schouders van de minst begaafden. De middelzware taak wordt gegeven aan de middelmatig intelligente leerlingen. De maximumtaak wordt gereserveerd voor de meest begaafden."

De pedagogische opdracht

"Hoe kan een leraar hopen goed toegeruste mensen af te leveren als hij niet de moeite neemt de psychologie van het kind te bestuderen? Zowel voor de leraar als voor de leerling is een helder idee van wat ze aan het doen zijn van het grootste belang. Onderwijzen is een taak die op samenwerking berust. Kinderen leren - als we het maar willen geloven - net als volwassenen: door de middelen aan een doel aan te passen. .............." "Vandaag de dag denken we teveel aan het leerplan en te weinig aan de leerlingen. Problemen die zich bij het bestuderen van vakken voordoen gaan de studerenden aan en niet de docenten. Het leerplan is alleen maar onze techniek, een middel tot een doel. Het instrument dat bespeeld moet worden is de leerling. Onder de voorwaarden die in de gemiddelde school bestaan kan de
energie van deze jongens en meisjes zich niet vrij ontplooien. De topzware organisatie is opgebouwd voor de lesgevers." "Het is mogelijk eerbied voor geleerdheid en het verlangen naar een hoog niveau van culturele ontwikkeling bij te brengen en tegelijkertijd bij de jeugd morele weerstand aan te kweken. Maar dit dubbele ideaal kan alleen bereikt worden als het schoolleven gewijzigd wordt, zodat oefening in echte ervaring wordt ingevoerd, die ervaring waarnaar in elk jeugdig hart een hunkering bestaat. Het kind moet sterker gemaakt worden om de problemen van de jeugd op te lossen voor het geconfronteerd wordt met het probleem van de puberteit en volwassen worden. Hij kan dit alleen doen als het onderwijs ontworpen is om hem die vrijheid en verantwoordelijkheid te geven die hem de gelegenheid bieden ze zelf aan te pakken".

UP

 

Onderwijsproblemen

"Maar ik beweer dat het echte probleem van het onderwijs niet dat van de leraar is, maar van de leerling. Alle moeilijkheden die de leraar kwellen, zijn ontstaan door de onopgeloste problemen van de leerlingen. Als die verdwijnen, verdwijnen ook die van de leraar. Maar dat gebeurt niet voordat de schoolorganisatie en de rompslomp die ermee gepaard gaat herschapen is ten behoeve van de leerling, die weinig kan doen en prikkelbaar wordt doordat hij gedwongen wordt een apparaat te gebruiken dat niet van hem is." "Het eerste wat gedaan moet worden is daarom alle hinderpalen uit de weg ruimen, die de leerling beletten tot zijn probleem door te dringen. Hij alleen weet wat zijn echte moeilijkheden zijn, en als hij niet knap wordt in het oplossen ervan, wordt hij knap in het verbergen ervan." "Harmonie tussen leraar en leerling is onontbeerlijk als we die emotionele conflicten zouden willen vermijden. Het doel van het Daltonplan "Het doel van het Daltonplan is synthetisch. Het doet een eenvoudige en economische manier aan de hand waardoor de school als geheel kan functioneren als een gemeenschap. De condities waaronder de leerlingen leven en werken vormen de voornaamste factoren van hun milieu en een gunstig milieu verschaft de gelegenheid voor verstandelijke en geestelijke groei. De sociale ervaring die de taken vergezelt, niet de taken zelf, stimuleert en bevordert deze beide soorten groei. Zodoende legt het Daltonplan meer de nadruk op de omgeving waarin het kind verkeert en de manier waarop het handelt als lid van een gemeenschap dan op de vakken van het leerplan.

 

UP